‘एक होता कार्व्हर’

Anil M Dalvi, Librarian, JSPM Narhe Technical Campus, Narhe, Pune

कार्व्हरची कहाणी धैर्य आणि चिकाटीची आहे. ती तुम्हाला दयाळूपणा. संघर्ष आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे कधीही हार न मानण्याबद्दल शिकवते. हे पुस्तक तरुण प्रेक्षकांसाठी आहे. जे नुकतेच त्यांचे शैक्षणिक जीवन सुरू करत आहेत आणि एक नवीन दृष्टीकोन शिकत आहेत.
एक होता कार्व्हर ही लेखिका विणा गवाणकर यांची १९८१ साली प्रकाशित झालेली पहिलीच कादंबरी अमेरिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय शास्त्रज्ञ जॉर्ज वॉशिंग्टन कार्व्हर यांची ही जीवनगाथा. धैर्य आणि चिकाटीची कहाणी – वीणा गवाणकर यांचे कालातीत चरित्र डॉ. जॉर्ज वॉशिंग्टन कार्व्हर यांच्या जन्मापासून ते अमेरिकन आयकॉनच्या देवस्थानाचे गुलाम म्हणून जन्मापासून ते अविश्वसनीय प्रवासाचे वर्णन करते.एक सामान्य जिज्ञासू मूल त्याच्या सर्व संघर्षांसह वैज्ञानिक बनतो, परंतु वैज्ञानिक हा खूप कमी वेळात येतो, तो फक्त एकच बनू शकतो, लोकांसाठी कठोर परिश्रम करणारा एक स्वावलंबी व्यक्ती. वैज्ञानिक, कलाकार, शेतकरी. तो संगीतकार, चित्रकार इत्यादी बनू शकला असता परंतु लोकांना गरज असल्याने शेतीवर लक्ष केंद्रित करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी त्यांच्या क्षेत्रात खूप कठोर परिश्रम केले तरीही त्यांना भेदभाव आणि अपमानाचा सामना करावा लागला.भारतीय कृषी परिस्थितीच्या सध्याच्या संदर्भात खूप प्रासंगिक. एका पत्रामुळे आपल्या वैयक्तिक विकासाचा मार्ग एका क्षणात सोडून देत, ‘माझ्या बांधवांना माझी गरज आहे’, म्हणत एका ओसाड माळरानावर नाविन्याची निर्मित करण्यासाठी जातो आणि बघता बघता त्यात यशस्वी होत, जर कोणत्याही पिकासाठी बाजारपेठ नसेल, तर शेतकऱ्यांना एकाच पिकापासून शंभर उत्पादने तयार करण्यास कोण मदत करू शकेल? आपल्याला जॉर्ज वॉशिंग्टन कार्व्हर सारख्या लोकांची गरज आहे, कारण ते हे करू शकतात. चिकाटी, मेहनत आणि सतत शिकण्याची धडपड माणसाला कशी महान पदावर नेते याचं उत्तम उदाहरण म्हणजे कार्व्हर यांचं जीवन. डॉ. कार्व्हर यांनी प्रवास केलेल्या रस्त्याचे अनेक चढ-उतार होते आणि पुस्तकात ते अशा प्रकारे चित्रित केले आहे की तरुण प्रेक्षकांनाही त्याचे गांभीर्य कळते.