ग्रंथ परिक्षण : हिरवे साक्षी शरद,महात्मा गांधी विद्यामंदिर संचालित लोकनेते व्यंकटराव हिरे कला विज्ञान व वाणिज्य महाविदयालय, पंचवटी नाशिक.
राजा शिवछत्रपती हे शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांचे मराठीतील छत्रपती शिवाजी महाराजांवरील सर्वात प्रसिद्ध पुस्तक आहे. राजा शिवछत्रपती हे छत्रपती शिवाजी महाराजांवरील सर्वाधिक लोकप्रिय आणि सर्वाधिक विकले जाणारे पुस्तक आहे. हे पुस्तक शिवाजी महाराजांच्या जन्मापूर्वीचा, त्यांचा स्वराज्याचा लढा, त्यांच्या मृत्यूपर्यंतच्या ऐतिहासिक तपशिलांचे उत्कृष्ट वर्णन आहे. सर्व तपशील ऐतिहासिक कागदपत्रांच्या अभ्यासाच्या आधारे दिले आहेत आणि जे वाचल्यानंतर कळू शकेल.
हे पुस्तक असंख्य ऐतिहासिक कागदपत्रांच्या संदर्भासह संकलित केले आहे आणि सर्वांसाठी सोप्या भाषेत आहे. शिवाजी महाराजांची महानता लोकांना कळावी या उद्देशाने लेखकाने शिवाजी महाराजांचे हे चरित्र रेखाटन लिहिले आहे.
प्रत्येक किल्ल्यावरील लढायांचे प्रसंग, शिवाजी महाराजांचे वेगवेगळे आक्रमण इत्यादी त्यांच्या तारखा दिल्या आहेत ज्या वाचताना प्रत्येक पानाचे जिवंत चित्र बनते. या पुस्तकातून आपल्याला शिवाजी महाराजांविषयी सर्व माहिती मिळते.
या पुस्तकात शिवाजी महाराजांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा, त्यांच्या संघर्षांचा, नेतृत्वाची गाथा आणि स्वराज्य स्थापनेसाठी केलेल्या कठोर परिश्रमांचा अचूक आणि आकर्षक उल्लेख केलेला आहे. पुरंदरे यांच्या लेखनशैलीमुळे वाचकाला शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील प्रत्येक तपशील सोप्या व मनोरंजक पद्धतीने समजतो.
पुस्तकाची सुरूवात शिवाजी महाराजांच्या बालपणापासून होते. त्यांचे जन्म, आई जिजाऊंचे शिक्षण, आणि त्यांच्यातल्या नेतृत्वाच्या गुणांचे प्रारंभिक दर्शन या भागांमध्ये दिले आहेत. शिवाजी महाराजांची शौर्यगाथा, त्यांच्या कर्तृत्वाचे दृष्य प्रस्तुत करतांना लेखकाने त्यांच्या संघर्षांची आणि विजयांची यथार्थ कथा सांगितली आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांमध्ये असलेली असामान्य दूरदृष्टी, युद्ध कौशल्य, तसेच प्रजाप्रेम हे विषय इथे मांडले आहेत.
शिवाजी महाराजांचा चरित्र विचार करतांना पुरंदरे यांनी त्यांचा किल्ला रक्षण, सैन्यवाटचाल, आणि शत्रूंचा पराभव यावर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे. किल्ल्यांचे महत्व, किल्ल्यांचे व्यवस्थापन, तसेच शिवाजी महाराजांचे किल्ल्यांवरील सैन्यप्रमुख, अधिकारी यांच्याशी असलेले संबंध सुसंगतपणे दर्शवले आहेत. तसेच, युद्धकलेतील त्यांच्या दक्षतेचा आणि शौर्याचा उलगडा इथे होत आहे.
राज्याभिषेक, त्यांचे प्रशासनिक निर्णय, विविध राज्यव्यवस्था व निर्माण केलेली ‘स्वराज्य’ यावर देखील पुस्तकातील थोडक्यात चर्चा आहे. शिवाजी महाराज हे एक प्रजाप्रेमी शासक होते, हे पुरंदरे यांनी त्यांच्या राज्यविषयक धोरणांमधून दाखवले आहे. हे पुस्तक एक ऐतिहासिक दस्तऐवज असतानाही, त्यात शिवाजी महाराजांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे महान आकाश स्पष्टपणे दिसून येते.
शिवाजी महाराजांच्या चरित्राचे हे पुस्तक केवळ ऐतिहासिक दृष्टिकोनातून महत्वाचे नसून, त्यातील विचार, तत्त्वज्ञान आणि शौर्य आजही प्रासंगिक आहे. ते वाचकांना प्रेरणा देण्याचे काम करते. त्याच्या कार्यातील नेतृत्त्व, शहाणपण आणि धाडस वाचकाला आत्मसात करता येते.
पुरंदरे यांच्या लेखनाची वैशिष्ट्ये म्हणजे त्यांनी शिवाजी महाराजांच्या प्रत्येक निर्णयाची पार्श्वभूमी, त्याची सत्यता, आणि त्या काळातील समाजाची परिस्थिती विस्तृतपणे मांडली आहे. त्यांची लेखनशैली सोपी व आकर्षक आहे, त्यामुळे वाचन अनुभवात खोळंबा येत नाही.
एकूणच, राजा शिवछत्रपती हे पुस्तक छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर आधारित एक प्रेरणादायक, ऐतिहासिक कादंबरी आहे. शिवाजी महाराजांच्या शौर्य आणि कार्याचे चित्रण करत, ते वाचकाला नवा दृष्टिकोन देतात आणि त्यांच्याशी संबंधित असलेल्या मूल्यांबद्दल जागरूक करतात. हे पुस्तक प्रत्येक भारतीयासाठी एक प्रेरणास्त्रोत आहे.